jump to navigation

សុទ្ធា​សុទ្ធិ ខែមករា 21, 2012

Posted by សុភ័ក្ត្រ in កំណាព្យ.
add a comment

អត្តនា វកតំ បា​បំ អត្តនា សង្តិ​លិស្សតិ
អត្តនា អកតំ បាបំ អត្តនា វ វិ​សុជ្ឈតិ
សុទ្ធិ អសុទ្ធិ បច្ចត្តំ នាញ្ញោ អញ្ញំ វិសោធយេ​។

បាន​ដែល​គេ​ធ្វើ​ហើយ​ខ្លួន​ឯង នឹង​សៅហ្មង​ខ្លួន​ឯង, បាប​ដែល​គេ​មិន​ធ្វើ​ហើយ​ខ្លួន​ឯង រមែង​បរិសុទ្ធ​ខ្លួន​ឯង, បរិសុទ្ធ​ និង​មិន​បរិសុទ្ធ​ ប្រាកដ​ជាក់​ច្បាស់​ឯង​ៗ ឯ​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​មិន​គប្បី​សម្អាត​អ្នក​ដទៃ​បាន​ឡើយ​។

ពាក្យ​កាព្យ​ឲ្យ​ងាយ​ចាំ
បទ​កាក​គតិ

រី​បុណ្យ​និង​បាប រែង​មាន​សភាព កើត​ពី​ការ​ធ្វើ
គឺ​ខ្លួន​រាល់​ខ្លួន សម្រេច​អំពើ បើ​ជន​ណា​ធ្វើ
ជន​នោះ​រង​ផល​។
ផល​សុខ​ផល​ទុក្ខ រែង​តែ​ចេញ​មុខ តាម​ពេល​ត្រូវ​ផ្ដល់
ចេញ​តាម​លំអាន កុសលាកុសល ឥត​អ្វី​ណា​ផ្ដល់
ក្រៅ​ពី​នោះ​ទេ​។
ស្អាត​និង​មិន​ស្អាត ជាក់​ច្បាស់​ពេញ​ខ្នាត នៃ​កម្ម​បុព្វេ
ឥត​អ្នក​ដទៃ ក្រៅ​ពី​ខ្លួន​ទេ ជន​ខ្លះ​ធ្វេស​ទ្វេ
មិន​ជឿ​កម្ម​ផល​​។
ទោះ​កម្ម​ចេញ​មុខ ឲ្យ​សុខ​ឲ្យ​ទុក្ខ ក៏​ដឹង​មិន​ដល់
ពុំ​ដឹង​ថា​កម្ម ទេ​តើ​ផ្ដល់​ផល ពុំ​គួរ​ឆ្ងែ​ឆ្ងល់
ពុំ​យល់​ច្នោះ​ឡើយ​។
ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​ប្រាប់ គួរ​តាំង​ចិត្ត​ស្ដាប់ កុំ​ធ្វើ​តោះ​តើយ
ត្រូវ​ប្រើ​ការ​គិត ពិនិត្យ​រឿយ​ៗ ចិត្ត​ស្ងៀម​ព្រងើយ
ធ្វើ​ម្ដេច​នឹង​យល់​៕៚

វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្រុង​ភ្នំពេញ, ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២៣ កក្កដា ​២៥១២
១៩៦៨

សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជ.ណ. ជោតញ្ញាណោ
ប.អ.ស. – អ.ម.រ.

មិត្រ​មិន​បោះ​បង់​មិត្រ ខែវិច្ឆិកា 20, 2011

Posted by សុភ័ក្ត្រ in កំណាព្យ.
add a comment

ឧស្សា​វេ ព្យ​សនេ ចេវ ទុព្ភិ​ក្ខេ សត្តុ​វិ​គ្គ​ហេ
រាជ​ទ្វារេ សុសានេ ច យោ តិដ្ឋតិ ស ពន្ធុ​វេ​។

ក្នុង​ទី ឬ​កាល​៦​គឺ

១. ក្នុង​ទី​លេង​មហោ​ស្រព (កណ្ដាល​វាល​ដែល​ពួក​មនុស្ស​អ្នក​មើល​ច្រើន​តែ​បែក​ខ្ញែក​គ្នា គឺ​អ្នក​ខ្លះ​ឈរ​ត្រង់​ណេះ អ្នក​ខ្លះ​អង្គុយ​ត្រង់​ណោះ​)
២. ក្នុង​កាល​មាន​ការ​វិនាស អន្តរាយ​ទ្រព្យ​ធន​ជា​ដើម
៣. ក្នុង​កាល​ទុព្ភិក្ខ​កាល គឺ​គ្រា​អំណត់​អត់​ឃ្លាន
៤. ក្នុង​ពេល​ដែល​ជាប់​ចំណោម​សត្រូវ
៥. នៅ​ជិត​រាជ​ទ្វារ គឺ​ជិត​ទ្វារ​ព្រះ​រាជ​វាំង (ដែល​គេ​តែ​ង​តែ​ខ្លាច​)
៦. ក្នុង​ទី​ស្ម​សាន គឺ​ព្រៃ​ខ្មោច (ដែល​គេ​យក​ខ្មោច​ស្រស់​ៗ​ទៅ​ផ្ដេក​ចោល គួរ​ឲ្យ​ខ្លាច​)

ទាំង​៦​នេះ​បើ​អ្នក​ណា​ឈរ​ គឺ​មិន​បោះ​បង់​គ្នា ឬ​មិន​រត់​ចោល​គ្នា អាច​នៅ​កំដរ​គ្នា ឬ​ហៅ​រក​ប្រមែ​ប្រមូល​គ្នី​គ្នា​ឲ្យ​ដឹង​ថា​អ្នក​ណា​នៅ អ្នក​ណា​បាត់ អ្នក​នោះ​ឯង លោក​ហៅ​ថា​ផៅ​ពង្ស គឺ​ជា​ញាតិ ជា​មិត្រ​ស្និទ្ធ ជា​ទឡ្ហ​មិត្រ គួរ​រាប់​យក​ជា​គ្នា​ត​រៀង​ទៅ​។

ពាក្យ​កាព្យ
បទ​ព្រហ្ម​គីតិ

ក្នុង​ហេតុ​ទាំង​ប្រាំ​មួយ គឺ​មួយ​ទី​លេង​មហោ​ស្រព្យ
ពីរ​ពេល​វិនាស​ទ្រព្យ បី​បាន​ភប់​លើ​ទុរ្ភិក្ស​។
បួន​មាន​សត្រូវ​ព័ទ្ធ ប្រាំ​មាត់​ទ្វារ​ហ្លួង​គួរ​ភ្លឹក
ប្រាំ​មួយ​ពេល​យប់​ព្រឹក ចូល​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ស្ម​សាន​។
ជន​ណា​ស្មារតី​រឹង ចិត្ត​នឹង​ធឹង​ចេះ​រាប់​អាន
ជន​នោះ​ឈ្មោះ​ថា បាន​នាម​ប្រាកដ​ជា​ផៅ​ពង្ស​។
ស៊ូ​ប្ដូរ​ផ្ដាច់​ជាមួយ ក្នុង​ក្ដី​ព្រួយ​មិន​បោះ​បង់
ជា​មិត្រ​ចិត្ត​ស្មោះ​ត្រង់ គួរ​រាប់​រក​យក​ជា​គ្នា​។
ជន​ណា​ចេះ​រាប់​អាន តែ​ពេល​មាន​ក្ដី​សុខ​ជា​
ពេល​ព្រួយ​បោះ​បង់​គ្នា​ជន នោះ​ជា​អ្នក​ទ្រុស្ត​មិត្រ​។
ប្រាជ្ញ​លោក​ឲ្យ​ចៀស​វាង ត្រូវ​ឲ្យ​រាង​លែង​ជិត​ស្និទ្ធ
កុំ​រាប់​ឲ្យ​បាន​ចិត្ត កុំ​ស្បិត​យក​ជា​គ្នា​ឡើយ​។
សង្គ្រោះ​អ្នក​សូម​ទាន គ្រាន់​នឹង​បាន​បុណ្យ​ជា​ត្រើយ
សង្គ្រោះ​ជន​ចិត្ត​ស្បើយ ឥត​ផល​ឡើយ​បាន​តែ​ទោស​៕

វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្រុង​ភ្នំពេញ, ថ្ងៃ​ចន្ទ្រ ទី​២២ កក្កដា ​២៥១២
១៩៦៨

សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជ.ណ. ជោតញ្ញាណោ
ប.អ.ស. – អ.ម.រ.

នវសំខ្យា និង បញ្ចសំខ្យា ខែកក្កដា 4, 2011

Posted by សុភ័ក្ត្រ in កំណាព្យ.
5 comments

នវសំខ្យា និង បញ្ចសំខ្យា

អ អា ឥ ឦ ឧ ឩ ​ឯ ឱ ញ ន អក្សរ​១០​តួ​នេះ​ទុក​ថា​ជា «០» ហៅ​ថា ។
០​ ០ ០​​ ០ ០ ០ ០ ០​ ០ ០
សុញ្ញសំខ្យា ឬ​សូន្យ​សំខ្យា

ក ខ គ ឃ ង ច ឆ ជ ឈ អក្សរ​៩​តួ​នេះ ជា​នវសំខ្យា។
១ ២ ៣ ៤ ៥ ៦ ៧ ៨ ៩

ដ ឋ ឌ ឍ ណ ត ថ ទ ធ អក្សរ​៩​តួ​នេះ ជា​នវសំខ្យា។
១ ២ ៣ ៤ ៥ ៦ ៧ ៨ ៩

ប ផ ព ភ ម អក្សរ​៥​តួ​នេះ ជា​បញ្ចសំខ្យា។
១ ២ ៣ ៤ ៥

យ រ ល វ ឝ ឞ ស ហ ឡ អក្សរ​៩​តួ​នេះ ជា​នវសំខ្យា។
១ ២ ៣ ៤ ៥ ៦ ៧ ៨ ៩

ត្រូវ​រាប់​ថយ​ក្រោយ​ជា​ដរាប ដូច​ជា មាឃវស្សានិ (៥ ៤)

អស់​វស្សា​ទាំង​ឡាយ​៤៥, ពុទ្ធសកេ ខយាមរេ (២១៥២) ក្នុង​ពុទ្ធ​សករាជ​២៥១២, គ្រឹស្តសកេ កិដ្ឋសកេ ទិតាធយេ (៨ ៦ ៩ ១) ក្នុង​គ្រិស្តសករាជ​១៩៦៨។

ព្រះ​គន្ថរចនាចារ្យ​បាន​ចង​បាលី​ទុក​ជា​ឧទាហរណ៍​ខាង​ក្រោម​នេះ​ឲ្យ​អ្នក​បាលី​ចេះ​ត​ៗ​គ្នា​មក​ថា៖

អនញ្ញាកង្ខី ២១.០០០ គឺ​ព្រះ​វិន័យ​មាន​២១០០០​ព្រះ​ធម្មក្ខន្ធ
០០ ០ ១២
នូនានការី ២១.០០០ គឺ​ព្រះ​សូត្រ​មាន​២១០០០​ព្រះ​ធម្មក្ខន្ធ
០០ ០ ១២
នូនានរវេ ៤២.០០០ គឺ​ព្រះ​អភិធម្ម​មាន​៤២០០០​ព្រះ​ធម្មក្ខន្ធ
០០ ០២៤
នូនានវាហា ៨៤.០០០ (រួម​ជា​បិដក​ទាំង​៣​មាន​៨៤០០០​​ព្រះ​ធម្មក្ខន្ធ
០០ ០ ៤ ៨
គឺ ព្រះ​ធម៌​វិន័យ មាន​៨៤០០០​​ព្រះ​ធម្មក្ខន្ធ)។

លោក​តែង​ជា​គាថា​បឋ្យាវត្ត​ថា៖

អនញ្ញានវរី ភូមិ ផែន​ដី​មាន​កម្រាស់​២៤០.០០០​យោជន៍
០ ០ ០ ០ ៤ ២
អនញ្ញវាទិ វូទធិ ទឹក​សមុទ្រ (ត្រង់​ដែល​ជ្រៅ​ណាស់) មាន​ជម្រៅ
០ ០ ០ ៤ ៨
​៨៤.០០០​យោជន៍ (វូទធិ កាត់​បទសន្ធិជា វ+ឧទធិ “សមុទ្រ”, គឺ វ អាគម​ដែល​ចុះ​ថែម​មក​សម្រួល​គាថា​ជា ជ-គណៈ);
អនញ្ញាទុតិយោ មេរុ ភ្នំ​មេរុ គឺ​ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ៍ មាន​មកម្ពស់ ១៦៨០០០
០ ០  ០ ៨ ៦   ១
យោជន៍, តស្យាកម្បិត្ថ តេជសា ក៏​កក្រើក​រំពើក ដោយ​តេជះ​នៃ​ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​អង្គ​នោះ (ក្នុង​កាល​ដែល​មាន​មហស្ចារ្យ​ម្ដង​ៗ)។

ពាក្យ​ថា​យោជន៍​ក្នុង​ទី​នេះ​សំដៅ​យក​ខ្នាត​៧​ហត្ថ​ដោយ​គណនា ឬ​វាស់​ពី​ក្រោម​ឡើង​លើ ឬ​ក៏​ពី​លើ​ចុះ​ក្រោម​គឺ​៧​ហត្ថ ហៅ​ថា មួយ​យោជន៍ ដូច​បាលី​ដែល​ធ្លាប់​តែ​មាន​ក្នុង​រឿង​ខ្លះ​ថា យោជនសត្តុព្វេធោ មហា​និគ្រោធុក្ខោ ដើម​ជ្រៃ​ធំ​មាន​កម្ពស់​៧​យោជន៍ គឺ​មាន​កម្ពស់​៤៩​ហត្ថ (ហត្ថ​មជ្ឈិម​បុរស គឺ​ហត្ថ​ខ្នាត)។

មិន​ពិបាក​យល់​ប៉ុន្មាន​ទេ ខ្ញុំ​និយាយ​ត្រឹម​តែ​ប៉ុណ្ណេះ អស់​លោក​អ្នក​រៀន​បាលី ឬ​សំស្ក្រឹត​ដែល​ពុំ​ទាន់​បាន​ចេះ​សំខ្យា​បែប​នេះ ក៏​ល្មម​សិក្សា​ឲ្យ​ចេះ​ដឹង​បាន​ហើយ។

វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្រុង​ភ្នំពេញ, ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី​២១ កក្កដា ​២៥១២
                                                                                        ១៩៦៨

សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជ.ណ. ជោតញ្ញាណោ
ប.អ.ស. – អ.ម.រ.

ការ​សេព​គប់ ខែ​មេសា 8, 2011

Posted by សុភ័ក្ត្រ in កំណាព្យ, ចម្រៀង.
1 comment so far

ស្រង់ចេញពី ហ្វេសប៊ុក

បុរាណ​ភាសិត ខែ​មីនា 5, 2011

Posted by សុភ័ក្ត្រ in កំណាព្យ.
2 comments

បុរាណ​ភាសិត

និយាយ​អំពី​ក្រ​៥​យ៉ាង

ក្រ​កិច្ច, ក្រ​កល, ក្រ​ដឹង, ក្រ​យល់, ក្រ​វៃ​ច្នៃ​ទាស់

ក្រ​ទាំង​៥យ៉ាង​នេះ​មាន​អត្ថន័យ​ថា៖

១- ក្រ​កិច្ច គឺ​ការ​អ្វី​ៗ​ដែល​គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ហៅ​ថា​កិច្ច​ៗ​នេះ​ក្រ​ពុំ​មែន​ងាយ​ទេ;
២- ក្រ​កល គឺ​ឧបាយ​កម្ចាយ​ហេតុការណ៍​ណា​មួយ​ហៅ​ថា កល​ៗ​នេះ​ក៏​ក្រ;
៣- ក្រ​ដឹង គឺ​ការ​ដឹង​រឿង​ហេតុ​អ្វី​ៗ​ក៏​ក្រ ព្រោះ​ពុំ​ងាយ​បាន​ដឹង​ជា​ប្រាកដ​ទេ ច្រើន​តែ​ដឹង​លំ​ៗ​ស្រោល​ៗ;
៤- ក្រ​យល់ ការ​យល់​នេះ​ក៏​ក្រ ព្រោះ​ច្រើន​តែ​បាន​ដឹង​ ប៉ុន្តែ​ពុំ​យល់ ដូច​គេ​សួរ​ថា អ្នក​ឯង​បាន​ដឹង​រឿង​ហ្នឹង​ទេ? -ឆ្លើយ​ថា ដឹង, ចុះ​យល់​ទេ តើ​រឿង​ហ្នឹង​យ៉ាង​ម៉េច? -ខ្ញុំ​ពុំ​យល់​ទេ;
៥- ក្រ​វៃ​ច្នៃ​ទាស់ ការ​ទទឹង​ទាស់ ឲ្យ​គេ​ទាស់​គាំង​ភ្លាម ត្រូវ​តាម​ការ​ពិត ឬ​ត្រូវ​ត្រង់​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ ញ៉ាំង​គេ​ឲ្យ​សួរ​សាប ឬ​តវ៉ា​ថា​ម៉េច​ទៅ​ទៀត​ពុំ​កើត ហៅ​ថា​វៃ​ច្នៃ​ទាស់​ៗ នេះ​ក៏​ក្រ​ណាស់​ ជាង​ក្រ​ទាំង​៤​ខាង​លើ​ទៅ​ទៀត។

ដោយ​ហេតុ​នេះ បាន​ជា​បុរាណ​ភាសិត​ថា ក្រ

ពាក្យ​កាព្យឲ្យ​ងាយ​ចាំ
បទ​កាកគតិ

ក្រ​កិច្ច ក្រ​កល ក្រ​ដឹង ក្រ​យល់ ក្រ​វៃ​ច្នៃ​ទាស់ ទាំង​ប្រាំ​នេះ​សុទ្ធ តែ​ក្រ​ទាំង​អស់ ប្រាជ្ញា​ស្រួច​ស្រស់​ ទើប​ក្រ​ឃ្លាត​បាន។ ខ្វះ​ការ​អប់​រំ រមែង​ច្រឡំ ខ្លះ​ៗ​ពុំ​ខាន បើ​លុះ​តែ​ខំ អប់​រំ​ឲ្យ​មាន ការ​ថ្នឹក​ទើប​បាន រួច​ផុត​ចាក​ក្រ។ កុំ​យល់​ថា​ងាយ ទោះ​ការ​សម្ពាយ សុទ្ធ​តែ​កម្រ លុះ​តែ​បាន​រៀន បាន​ស្ដាប់​ត​ៗ ទើប​បាន​ការ​ក្រ ក្លាយ​ជា​ងាយ​ខ្លះ។ ទោះ​កិច្ច​តូច​ទេ ខ្វះ​ការ​រិះ​រេ ធ្វើ​នៅ​តែង​ខ្វះ ទោះ​ធ្វើ​ទៅ​កើត ក៏​មិន​ស្អាត​ជ្រះ ព្រោះ​ពាក្យ​ថា​ខ្វះ ផ្ទុយ​នឹង​គ្រប់​គ្រាន់។

ចំណែក​ខាង​កល ឧបាយ​ក្រ​យល់ ក៏​ច្រើន​តែ​ភ័ន្ត ជួន​កាល​គំនិត វង្វេង​វង្វាន់ ជួន​កាល​ស្លោ​ស្លន់ យល់​ខុស​ទទេ។ បើ​ប្រើ​តាម​កល ដែល​គិត​ពុំ​យល់ ខ្វះ​ការ​រិះ​រេ ចេះ​តែ​ស្មាន​ៗ បំពាន​ធ្វេស​ទ្វេ ឬ​តាម​តែ​គេ នាំ​ខុស​ជា​ត្រូវ។

រី​ឯ​ការ​ដឹង បើ​គ្មាន​ដំណឹង ក៏​ឥត​មាន​ផ្លូវ- ណា​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង មិង​មាំង​ស្រខូវ ការ​ខុស​ឬ​ត្រូវ ក៏​ឥត​បាន​ដឹង។ ការ​ដឹង​ក៏​ក្រ បើ​គ្មាន​តំណ ត​ជា​ដំណឹង ឥត​មាន​គំនិត ងងឹត​សូន្យឈឹង ហេតុ​នោះ​ការ​ដឹង ក៏​ឈ្មោះ​ថា​ក្រ។

ចំណែក​ខាង​យល់ ជា​ការ​អំពល់ មួយ​ដ៏​កម្រ បើ​គ្រាន់​តែ​ដឹង ដោយ​ឮ​ត​ៗ ប៉ុន្តែ​ខ្លួន​ស ប្រាប់​ថា​ពុំ​យល់ ដូច​គេ​សួរ​ថា តើ​អ្នក​រាល់​គ្នា យល់​ឬ​ពុំ​យល់ រឿង​ដែល​ខ្លួន​ដឹង ដំណឹង​សល់​វ៉ល់ ខ្លួន​ថា​ពុំ​យល់ ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​ដឹង។ ហេតុ​នេះ​ការ​យល់ លុះ​តែ​អំពល់ ពិត​ពេញ​ទំហឹង បើ​ឥត​គំនិត រិះ​រេ​ជញ្ជឹង ក៏​គ្រាន់​តែ​ដឹង កម្រ​បាន​យល់។

រី​វៃ​ច្នៃ​ទាស់ ក្រ​ជាង​ទាំង​អស់ ព្រោះ​ច្រើន​លើស​កល់ នៅ​គាំង​ជ្រងោ ដោយ​គិត​មិន​ដល់ ក៏​នៅ​ស្រងល់ ដោះ​ស្រាយ​ពុំ​រួច, នៅ​ពេល​ជំនុំ ឬ​គេមក​ជុំ គេ​តាំង​ផ្ដើម​ផ្ដួច គេ​សួរ​បញ្ហា ណា​មួយ​ក្របួច ឯង​ឆ្លើយ​ពុំ​រួច នៅ​ធ្មឹង​តែ​ម្ដង។ បើ​មាន​ប្រាជ្ញា រហ័ស​ក្លៀវក្លា គំនិត​ហ្មត់​ហ្មង ឆ្លើយ​បាន​ភ្លាម​ភ្លែត ត្រដែត​កន្លង អ្នក​សួរ​ឥត​សង សួរ​សប​វិញ​ទៀត។ ហេតុ​នោះ​បាន​ថា ចាស់​លោក​ពោល​ជា ការ​ណ៍​នេះ​ចង្អៀត កម្រ​មាន​អ្នក ឈ្លាស​វៃ​ឆ្លាត​ឆ្លៀត គេ​សួរ​ថែម​ទៀត ពុំ​អាច​ឆ្លើយ​ឆ្លង។ បើ​រឿង​នោះ​ធំ អាច​នឹង​រលំ ខូច​ការ​តែ​ម្ដង ហេតុ​នោះ​បាន​ជា ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ផង អ្នក​ចេះ​ហ្មត់​ហ្មង ពោល​ទុក​ថា​ក្រ។ ក្រ​វៃ​ច្នៃ​ទាស់ លើស​ក្រ​ទាំង​អស់ ហៅ​ពេញ​ថា​ក្រ លុះ​តែ​រៀន​គិត ឲ្យ​បាន​ល្អិត​ល្អ នោះ​ទើប​ក្ដី​​ក្រ នេះ​ឃ្លាត​ចេញ​ឆ្ងាយ៕៚

ថ្ងៃ​ពុធ ទី​២៤ កក្កដា ព.ស.​២៥១២ គ.ស.​១៩៦៨.

សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជ.ណ. ជោតញ្ញាណោ
ប.អ.ស. – អ.ម.រ.